Tìm hiểu quy trình đo điểm chớp cháy (Flash Point) theo tiêu chuẩn ASTM D92. Chỉ số quan trọng về an toàn cháy nổ và chẩn đoán hư hỏng dầu nhớt.
SOP: Quy Trình Kiểm Tra Điểm Chớp Cháy – Chỉ Số Sống Còn Về An Toàn Và Chẩn Đoán Dầu
Điểm chớp cháy (Flash Point) là nhiệt độ thấp nhất ở điều kiện áp suất khí quyển mà hơi của mẫu dầu bị bốc cháy tạm thời khi tiếp xúc với nguồn lửa. Đây không chỉ là thông số quan trọng để phân loại mức độ nguy hiểm cháy nổ khi lưu kho, vận chuyển, mà còn là một "chỉ thị" tuyệt vời để phát hiện sự nhiễm bẩn của dầu (như lẫn xăng, dầu Diesel) hoặc hiện tượng nhiệt phân.
Bảo Khánh Lubricants biên soạn quy trình chuẩn (SOP) dựa trên tiêu chuẩn ASTM D92 (Cốc hở Cleveland) phổ biến nhất trong kiểm nghiệm dầu nhớt công nghiệp.
- Mục tiêu: Xác định nhiệt độ bắt cháy tạm thời của hơi dầu.
- Tiêu chuẩn: ASTM D92 (Cleveland Open Cup - Cốc hở) cho hầu hết dầu nhờn, và ASTM D93 (Pensky-Martens Closed Cup - Cốc kín) cho dầu nhiên liệu hoặc dầu nhiễm bẩn.
- Tầm quan trọng:
- An toàn: Xác định giới hạn nhiệt độ vận hành an toàn.
- Chẩn đoán: Điểm chớp cháy sụt giảm đột ngột thường do dầu nhớt bị lẫn nhiên liệu (với dầu động cơ) hoặc dầu bị bẻ gãy mạch hydro carbon (với dầu truyền nhiệt).
Bước 1: Chuẩn bị mẫu và Thiết bị
- Mẫu dầu: Phải sạch, không lẫn nước (nước bám trên mặt dầu sẽ gây nổ/văng khi đun nóng). Mẫu cần được lấy đại diện từ hệ thống.
- Thiết bị đo (Cleveland Open Cup): Cốc đo bằng đồng, hệ thống gia nhiệt điện năng, nguồn lửa thử tiêu chuẩn (khí gas hoặc LPG), và nhiệt kế chuẩn ASTM.
- Vệ sinh: Cốc đo phải được rửa sạch bằng dung môi bay hơi và sấy khô hoàn toàn trước khi đo.
Bước 2: Gia nhiệt mẫu
- Đổ mẫu dầu vào cốc đo đến vạch định mức (thường là cách miệng cốc khoảng 9-10mm).
- Bắt đầu gia nhiệt: Tốc độ tăng nhiệt độ ban đầu có thể nhanh (14-17°C/phút).
- Khi nhiệt độ mẫu cách điểm chớp cháy dự kiến khoảng 56°C, tốc độ tăng nhiệt phải được kiểm soát chậm lại ở mức 5-6°C/phút. Đây là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự đồng nhất nhiệt độ trong toàn bộ mẫu dầu.
Bước 3: Thâm nhập nguồn lửa (Fire Application)
- Bắt đầu đưa nguồn lửa thử qua miệng cốc khi nhiệt độ còn cách điểm chớp cháy dự kiến khoảng 28°C.
- Nguồn lửa thử (quả cầu lửa có đường kính khoảng 3.2 - 4.8mm) được quét ngang qua tâm cốc hở theo một cung tròn phẳng, cách miệng cốc khoảng 2mm.
- Tần suất quét: Mỗi khi nhiệt độ tăng thêm 2°C.
Bước 4: Xác định Điểm Chớp Cháy và Điểm Cháy
- Điểm chớp cháy (Flash Point): Là nhiệt độ mà tại đó nguồn lửa quét qua làm hơi dầu bốc cháy và lan tỏa khắp bề mặt mẫu nhưng tắt ngay sau đó. Ghi lại giá trị nhiệt độ tại thời điểm này.
- Điểm cháy (Fire Point): Tiếp tục gia nhiệt mẫu. Điểm cháy là nhiệt độ mà tại đó hơi dầu bốc cháy và duy trì sự cháy liên tục trong ít nhất 5 giây. Thông thường điểm cháy sẽ cao hơn điểm chớp cháy khoảng 20-30°C đối với dầu khoáng.
Bước 5: Hiệu chỉnh kết quả
Nếu áp suất khí quyển tại nơi đo lệch khỏi mức chuẩn (101.3 kPa), kỹ thuật viên phải áp dụng công thức hiệu chỉnh nhiệt độ để đưa về giá trị chuẩn cuối cùng.
4. Field Notes: Ý nghĩa thực chiến từ chuyên gia Bảo Khánh
- Cảnh báo lẫn nhiên liệu: Với dầu động cơ, nếu điểm chớp cháy sụt từ 220°C xuống dưới 180°C, đó là bằng chứng không thể chối cãi của việc dầu bị nhiễm xăng hoặc dầu Diesel (Fuel Dilution). Điều này làm loãng dầu và gây hỏng động cơ nhanh chóng.
- Sự cố dầu truyền nhiệt: Nếu điểm chớp cháy sụt giảm mạnh, chứng tỏ dầu truyền nhiệt đã bị "cracking" (bẻ gãy mạch) do quá nhiệt cục bộ bên trong lò. Lúc này dầu trở nên cực kỳ nguy hiểm vì dễ gây cháy nổ hệ thống.
- Cảnh báo lẫn nước: Khi đun nóng, nếu thấy hiện tượng "nổ" lách tách trên mặt mẫu dầu, đó là dấu hiệu dầu đang lẫn nước.
🚀 Dịch vụ Xét nghiệm và Tư vấn bôi trơn tại Bảo Khánh
Chọn dầu có điểm chớp cháy cao là nền tảng của an toàn:
- Xét nghiệm Lab : Đo điểm chớp cháy cốc hở và cốc kín để chẩn đoán hư hỏng dầu.
- Cung ứng dầu truyền nhiệt, dầu turbine điểm chớp cháy cao: Shell Heat Transfer S2, Shell Turbo T chính hãng.
- Tư vấn an toàn cháy nổ kho dầu: Hướng dẫn lưu kho và vận chuyển chuẩn SOP.
- Giao hàng 4-8h: Tại các KCN Miền Bắc.
Bạn lo lắng về an toàn của hệ thống dầu nóng? Gọi ngay Bảo Khánh để được chuyên gia xét nghiệm và tư vấn kỹ thuật !
Bản quyền bài viết thuộc về Chuyên gia Kỹ thuật bôi trơn - Bảo Khánh Lubricants.