Tìm hiểu quy trình đo độ xuyên kim (ASTM D217) để xác định cấp độ NLGI của mỡ. Hướng dẫn kỹ thuật từ chuyên gia Bảo Khánh cho phòng thí nghiệm Lab.
SOP: Quy Trình Đo Độ Xuyên Kim – Cách Xác Định "Độ Đặc" Của Mỡ Bôi Trơn Chính Xác Nhất
Độ đặc (Consistency) là thông số kỹ thuật quan trọng nhất khi lựa chọn mỡ bôi trơn. Một loại mỡ quá cứng (như sáp) sẽ không thể đi qua hệ thống ống dẫn, trong khi mỡ quá loãng (như kem) sẽ bị văng ra khỏi vòng bi. Cấp độ NLGI (0, 1, 2, 3...) mà chúng ta thường thấy trên vỏ thùng mỡ được xác định thông qua bài kiểm tra độ xuyên kim (Cone Penetration Test).
Bảo Khánh Lubricants biên soạn quy trình chuẩn (SOP) dựa trên tiêu chuẩn ASTM D217 giúp bạn hiểu rõ cách các chuyên gia Lab xác định giá trị này.
- Mục tiêu: Đo độ sâu (tính bằng 1/10 mm) mà một hình nón tiêu chuẩn lún vào mẫu mỡ dưới trọng lượng của nó trong 5 giây.
- Tiêu chuẩn: ASTM D217 (cho mỡ thường) và ASTM D1403 (cho mẫu nhỏ).
- Phân loại:
- Mỡ chưa đánh (Unworked): Trạng thái nguyên bản trong thùng.
- Mỡ đã đánh (Worked): Trạng thái sau khi được "nhào" 60 lần để mô phỏng điều kiện làm việc trong máy.
- Kết quả: Chỉ số xuyên kim càng cao thì mỡ càng loãng (NLGI thấp).
Bước 1: Chuẩn bị mẫu và Thiết bị
- Mẫu mỡ: Phải đại diện cho lô hàng, không chứa bọt khí hoặc tạp chất cơ khí. Lượng mẫu tối thiểu khoảng 500g đựng trong cốc tiêu chuẩn.
- Thiết bị xuyên kim (Penetrometer): Bao gồm hình nón tiêu chuẩn (102.5g) và đồng hồ đo hành trình chính xác.
- Kiểm soát nhiệt độ: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Phải đưa mẫu mỡ về nhiệt độ chuẩn 25°C ± 0.5°C. Mỡ nóng sẽ mềm hơn, mỡ lạnh sẽ cứng hơn dẫn đến sai số nghiêm trọng.
Bước 2: Quy trình Đánh mỡ (Grease Working)
Để mô phỏng trạng thái mỡ đang bôi trơn trong máy, người ta thực hiện quy trình "đánh mỡ":
- Cho mẫu mỡ vào máy đánh mỡ tiêu chuẩn (Grease Worker).
- Thực hiện 60 lần lên xuống của bàn ép đục lỗ với tốc độ 60 vòng/phút.
- Quy trình này phá vỡ cấu trúc chất làm đặc ban đầu để đưa mỡ về trạng thái ổn định vận hành.
Bước 3: Thực hiện phép đo xuyên kim
- San phẳng bề mặt: Dùng dao gạt san phẳng mặt mỡ trong cốc đo, loại bỏ các túi khí bên trong.
- Căn chỉnh: Hạ hình nón xuống cho đến khi đỉnh nhọn vừa chạm sát bề mặt mỡ (tại tâm cốc). Kết nối đồng hồ đo về vị trí 0.
- Thả kim: Nhấn nút giải phóng hình nón để nó rơi tự do vào trong mỡ trong đúng 5 giây.
- Đọc kết quả: Chốt vị trí và đọc chỉ số trên đồng hồ (tính bằng đơn vị 0.1mm). Ví dụ: 280 (tương đương 28mm).
Bước 4: Lặp lại và Tính toán trung bình
- Thực hiện phép đo ít nhất 3 lần trên cùng một mẫu mỡ (mỗi lần gạt lại bề mặt).
- Các kết quả đo không được lệch nhau quá 3 đơn vị.
- Lấy giá trị trung bình làm kết cục cuối cùng.
Bước 5: Tra cứu cấp NLGI
Dựa trên giá trị xuyên kim đã đánh (Worked Penetration), tra bảng Viện Mỡ bôi trơn Quốc gia (NLGI):
- 265 - 295: Mỡ số 2 (Rất phổ biến cho vòng bi).
- 310 - 340: Mỡ số 1 (Mềm hơn, cho hệ thống bôi trơn trung tâm).
- 220 - 250: Mỡ số 3 (Cứng, cho các trục đứng hoặc bánh răng).
4. Field Notes: Lời khuyên "Vàng" từ chuyên gia Bảo Khánh
- Tính ổn định cắt (Shear Stability): Nếu bạn đo độ xuyên kim sau 100.000 lần đánh (thay vì 60 lần) mà độ đặc bị thay đổi quá nhiều, chứng tỏ chất làm đặc của mỡ đó kém bền bỉ, mỡ sẽ nhanh bị chảy lỏng ra khi máy hoạt động lâu ngày.
- Hiện tượng tách dầu: Khi đo độ xuyên kim mẫu mỡ lưu kho lâu ngày, hãy lưu ý xem trên mặt mỡ có bị đọng dầu không. Nếu mỡ bị tách dầu nặng, cấu trúc chất làm đặc đã hỏng và phép đo xuyên kim sẽ không còn ý nghĩa thực tế.
🚀 Tư vấn lựa chọn độ đặc mỡ phù hợp tại Bảo Khánh
Chọn đúng cấp NLGI là bước then chốt của bảo trì:
- Cung ứng mỡ Shell, Mobil, Motul đầy đủ cấp NLGI 00, 0, 1, 2, 3: Sẵn hàng .
- Xét nghiệm Lab chuyên sâu: Kiểm tra độ ổn định cắt mỡ cho các nhà máy quy mô lớn.
- Tư vấn chuyển đổi hệ thống bôi trơn tự động: Tính toán áp suất đường ống để chọn cấp NLGI tối ưu.
- Hỗ trợ đào tạo kỹ thuật bôi trơn: Giúp đội ngũ nhà máy hiểu và quản lý dầu mỡ chuẩn 5S.
Bạn băn khoăn máy đang dùng mỡ số 2 hay số 3? Gọi ngay Bảo Khánh để được chuyên gia tư vấn kỹ thuật chính xác nhất!
Bản quyền bài viết thuộc về Chuyên gia Kỹ thuật bôi trơn - Bảo Khánh Lubricants.